در صورتى كه بعضى از قبور خراب و كمتر آثارى ممكن است باشد ؟ ج - در فرض سئوال قبرستان قابل تغير وتبديل نيست و تخريب قبور اموات مؤمنين و محو آثار آنها جايز نيست هرچند وقف هم نباشد و اللّه العالم . س - در قريه‌اى قبرستانى وجود دارد قديم كه مدتهاست در آن جنازه دفن نمىشود و حاليه بنا داريم بدون نبش قبر با خاك‌ريزى روى قبور قديم قبرهاى جديد را احداث كنيم خواهشمند است لطفا مرقوم بفرمائيد چه صورت دارد ؟ ج - مهيّا كردن قبرستان براى دفن اموات با خاك‌ريزى بدون نبش قبر ظاهرا مانعى ندارد به شرط اينكه قبرهاى جديد هم مطابق معمول و از زمين بالاتر نباشد و اللّه العالم . « 1 » فشار قبر كفّاره گناهان سكونى از امام صادق ( ع ) از پدرانش از امير المؤمنين ( ع ) روايت كرده كه رسول خدا ( ص ) فرمود : فشار قبر براى مؤمن كفّارهء نعمتهائ است كه تباه كرده « 2 » . شرح : بزرگترين نعمتهاى الهى نعمت عمر و سلامتى و فرصت است و انسان در عالم برزخ خوب مىفهمد كه در تلف كردن اينها چقدر ضرر ديده . ثواب زيارت اهل قبور 1 - أسحاق بن عمّار ميگويد : به امام كاظم ( ع ) گفتم آيا مؤمن ميداند كه چه كسى به زيارت قبرش آمده ؟

--> ( 1 ) . مجمع المسائل جلد اوّل احكام اموات . ( 2 ) . ثواب الاعمال ص 437 .